Aanklager: “Jij doet het fout.”
Redder: “Ja maar, ik wil alleen maar helpen.”
Slachtoffer: “Boehoe, het is niet mijn schuld.”

Herkenbaar? Verlopen jouw gesprekken niet altijd even vlotjes?
De kans is groot dat je in de dramadriehoek bent beland.
Niet erg, je bent niet de enige.

Drama in drie vormen

De dramadriehoek drukt je met je neus op de feiten: als je communiceert met anderen, neem je regelmatig (ongewild) verschillende rollen aan. Na een gesprek zit je niet zelden met een vervelend gevoel in je maag en knaagt de vraag: what the f**k liep er nu fout?

Meer inzicht

De aanklager, de redder en het slachtoffer: ik hou de rollen graag onder het licht voor jou. Er circuleert een negatieve dynamiek tussen die drie, dus je weet maar beter hoe je die doorbreekt.

  • De redder

    Je biedt graag veel – en vooral ongevraagd – hulp. Je doet van alles om de ander, het slachtoffer, te behagen.

“Kom, laat mij het maar even doen.”

Je neemt de verantwoordelijkheid van je (gespreks)partner over waardoor je hem afhankelijk maakt en jezelf onmisbaar. Tot je verbazing merk je dat de ander niet altijd even enthousiast wordt van jouw oplossingen. Hij biedt soms zelfs weerstand. Jij denkt dat je aan het helpen bent, maar eigenlijk speel je voor redder. En dat roept bij sommige mensen irritatie op.

  • Het slachtoffer

    Je gedraagt je hulpeloos en reageert het liefst vanuit onmacht.

“Ach ja, mijn baas is nu eenmaal zo, ik ga hem niet vertellen hoe ik het zie, want er verandert toch niets. Ik zou eigenlijk moeten …”

Je wordt geleefd. Er overkomen je dingen die je niet wil en die je ook niet kan veranderen. Je bent eerder defensief, probeert te overleven in een bedreigende wereld. Jouw behoefte is vervuld zodra je genoeg aandacht krijgt.

Communiceer je zielig genoeg, dan voelt de redder zich aangesproken om zijn hier-ben-ik-kostuum aan te trekken en je te hulp te schieten. Als hij ergernis bij je oproept, komt de aanklager naar boven.

  • De aanklager

    Je wijst anderen op hun zwakke plekken om je eigen kwetsbaarheid te verbergen.

“Jij snapt er echt niets van hè? Zie je dan niet waar ik mee zit?
Jij hebt makkelijk praten, maar in mijn situatie…”

De ander voelt zich schuldig en de redder krijgt een gevoel van eigenwaarde.

Een voorbeeld

Je bent net gaan samenwonen met je allerliefste en jij neemt de huistaken met veel ijver op jou. Omdat je het leuk vindt, je wederhelft wil plezieren of hem (of haar, natuurlijk) wil ontlasten. Als je partner je vraagt om te helpen, antwoord je gezwind dat het prima lukt. Het gaat je goed af, dat redden …

Na een tijdje begin je gewend te raken aan het samenwonen, je job vraagt veel van je en je wordt wat moe. Als je aan de afwas staat, denk je: ik vind het ei-gen-lijk niet zo leuk dat ik de vaat hier alleen doe (slachtoffer). Je dompelt de borden vlijtig voort onder water, maar je raakt stilaan geïrriteerd.

Na enkele weken ben je het kotsbeu dat alles op jouw schouders terechtkomt. Want du-hu, niemand helpt je in het huishouden. Je spreekt je lief erop aan en jengelt dat je alles hier alleen moet doen (aanklager). Je partner hoort het in Keulen donderen en schakelt over naar de defensiemodus.

Que pasa?

Jij als slachtoffer voelde je niet helemaal oké met de situatie, maar koos ervoor om dat niet te zeggen. Dat is een vorm van zelfbescherming, met als gevolg dat je in de dramadriehoek blijft hangen.

De dramadriehoek is niet constructief

  • Als je erin zit, kost hij je bakken energie.
  • Het ‘daar gaan we weer’-patroon herhaalt zich.
  • De rollen zijn ongelijk, de ene voelt zichmeer of minder dan de andere.
  • Hij zit vol met interpretaties en verborgen boodschappen.
  • De uitkomst is voorspelbaar: iedereen eindigt met hetbekende rotgevoel.

Heel eerlijk? Eigenlijk neemt niemand verantwoordelijkheid voor zijn eigen gedrag in de dramadriehoek.

Natuurlijk kan het anders

Je neemt verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag door uit de drama- en in de winnaarsdriehoek te stappen. De eerste stap is bewustwording. Als jij begrijpt wat er gebeurt en je aandeel hierin (h)erkent, switch je gemakkelijk van drama naar winnaar. Dat kan vanuit elke rol.

De Redder
Accepteer dat anderen voor zichzelf kunnen denken en zorgen. Maak op voorhand afspraken over wie wat doet in het huishouden/op het werk/waar dan ook. Bied je hulp of advies aan in plaats van het ongevraagd te geven.

“Kan ik iets voor jou doen?
Heb je liever dat ik luister of geef ik je wat raad?”

Stel jezelf de vraag: kan mijn lief/vriend(in)/collega/buur het issue zelf oplossen? Heeft hij/zij mijn hulp ingeroepen of geef ik ongevraagd advies?

Het slachtoffer
Vraag in plaats van te klagen. Als je de afwas doet en je vindt dat niet leuk alleen, vraag dan een handje hulp. Neem verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag, gedachten, gevoelens en behoeften.

“Wil je me even helpen?”

De aanklager
Vorm agressiviteit om tot assertiviteit. Geef grenzen aan door te spreken vanuit ik vind, ik voel, ik wil zonder de andere hierbij te kwetsen. Houd rekening met jezelf – absoluut doen – maar ook met de ander.

“Ik voel me rusteloos.”

Ja hoor, ik ook

Ik gebruik dit model regelmatig tijdens mijn coachingsessies en ook om naar mijn eigen gedrag te kijken. Heb ik geen goed gevoel bij een gesprek of situatie? Dan analyseer ik even wat er gebeurd is. En the easy way is nog altijd the best way: Dingen bespreekbaar maken vanuit de winnaarsdriehoek.

Ik luister naar jou

Leer je graag meer over dit model? Bel of mail me voor alle puntjes op de i. Of voor een vrijblijvend intakegesprek. Alles kan.

Tot gauw!

Vervolgartikel: Leef! (En laat je niet leven)

Laat een bericht achter